Ο Σητειακός μουσικός Γιατρός Μανόλης Φραγκούλης

Αλιεύσαμε απο το ανανεωμένο site του πολιτιστικού συλλόγου Παρασπορίου δήμου Σητείας ένα μικρό αφιέρωμα στον Μανόλη Φραγκούλη.

Ο πατέρας του ήταν από τη Σκοπή και η μητέρα του από το Παρασπόρι.

Γεννήθηκε στη Σητεία το 1945 όπου έζησε τα μαθητικά του χρόνια.

Σπούδασε γιατρός και υπηρέτησε ως Διευθυντής του Ε.Σ.Υ. σε διάφορα Νοσοκομεία της Αθήνας και στο Νοσοκομείο της Σητείας.

Από μικρή ηλικία έμαθε να παίζει βιολί και να τραγουδάει τις κοντυλιές που αποτελούν τις πιο χαρακτηριστικές μελωδίες της Ανατολικής Κρήτης.

Έχει εκδώσει τρεις δίσκους με μουσική της πατρίδας του με τίτλους «Στειακοί μουσικοί αντίλαλοι», «Mε τη σκέψη στη Σητεία» και "Τα Στειακά".

Έχει συμμετάσχει ως ειδικός σύμβουλος ομάδας του μουσικού τμήματος του Πανεπιστημίου Αθηνών σε δύο ερευνητικά προγράμματα του Ινστιτούτου Μεσογειακών σπουδών. Στο πρώτο με την επωνυμία «ΘΑΛΗΤΑΣ» μελετήθηκε η ζώσα βιολιστική παράδοση της Κρήτης. Στο δεύτερο με την επωνυμία «CRINO MUSIC II» μελετήθηκε η ζώσα μουσική παράδοση της Ρεθυμιώτικης λύρας.

Έχει λάβει μέρος σε πολλές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις συλλόγων και άλλων φορέων εκπροσωπώντας τη μουσική της Ανατολικής Κρήτης.

Τα τελευταία χρόνια σπουδάζει σε ωδείο της Αθήνας κλασσικό βιολί.

Ζει στην Αθήνα και διατηρεί το πατρικό του σπίτι στο Παρασπόρι, το οποίο επισκέπτεται συχνά.

Διακεκριμένος νοσοκομειακός γιατρός, πάντα στο περιθώριο της δουλειάς του, είχε και συνεχίζει να έχει το μεράκι να ασχολείται πάντα με τρόπο απαράμιλλα σοβαρό και ευαίσθητο με τη μουσική παράδοση του τόπου του. Ο ψηφιακός δίσκος Τα Στειακά του Μανώλη Φραγκούλη είναι η τρίτη κατά σειρά δισκογραφική δουλειά του Μανώλη Φραγκούλη, μετά τον πρώτο του δίσκο, Στειακοί μουσικοί αντίλαλοι και μετά τον υπέροχο δεύτερο δίσκο του με τίτλο, Με τη σκέψη στη Σητεία. Από τον δεύτερο δίσκο ξεχώρισαν μεταξύ άλλων, το τραγούδι του ,Ο κυνηγός (Νο 3), ένα τραγούδι με υπέροχους στίχους και θαυμάσια επιτέλεση καθώς και η κοντυλιά, Εσύ ‘σαι τση ρογδιάs αθός (Νο 5), σκοπός καθιερωμένος πια στην Κρήτη ως «η κοντυλιά του Φραγκούλη» που την παίζουν πλέον πολλοί βιολάτορες και λυράρηδες στο νησί.

Ο θαυμάσιος δίσκος με τον τίτλο Τα Στειακά του Μανώλη Φραγκούλη,περιλαμβάνει οκτώ στειακές κοντυλιές, εκ των οποίων οι τέσσερις αποτελούν νέες συνθέσεις του Μανώλη Φραγκούλη, με έντονο αυτοσχεδιαστικό χαρακτήρα (Tracks No 1, Νο 4, Νο 6 και Νο 7). Στη Σητεία αλλά και σ’ ολόκληρη την Κρήτη, με τον όρο «κοντυλιές» εννοούμε χαρακτηριστικούς σκοπούς που δομούνται με βάση τετράμετρες μουσικές φράσεις (τα λεγόμενα ‘γυρίσματα’) πάνω στις οποίες τραγουδιούνται αυτοσχέδιες μαντινάδες (γνωστές ως ‘μαντινιάδες’, στη στειακή παράδοση). Η σειρά των γυρισμάτων αλλά και η διάρκεια της κοντυλιάς στο γλέντι δεν είναι εξ’ αρχής προκαθορισμένα ούτε και η αλληλουχία των γυρισμάτων μεταξύ τους. Με τη δισκογραφία τα πράγματα διαμορφώθηκαν κάπως διαφορετικά, δεδομένου ότι οι καλλιτέχνες φροντίζουν όταν παίζουν στην παρέα να μην αλλάζουν τις μαντινιάδες του εκάστοτε καλλιτέχνη αλλά και τη σειρά επιτέλεσης τους. Ωστόσο, ο πλούτος της κρητικής μουσικής είναι ακριβώς αυτός ο αυτοσχεδιαστικός χαρακτήρας σε μαντινιάδες και γυρίσματα.

Ο Μανώλης Φραγκούλης ξεχωρίζει με το ιδιαίτερο τραγούδι του. Η χροιά της φωνής του είναι χαρακτηριστική στην Κρήτη. Οι ‘μαντινιάδες’ αποτελούν πρωταρχικό στοιχείο στην κρητική μουσική παράδοση και ο ρόλος της μουσικής μοιάζει υποβοηθητικός. Το τραγούδι του είναι δωρικό και συνάμα ζεστό και ανθρώπινο στην παρέα αλλά και στη δισκογραφία: ρέει αβίαστα και ταξιδεύει όσους τον ακούν σε όμορφες μουσικές διαδρομές. Στον δίσκο του, Τα Στειακά του Μανώλη Φραγκούλη, σε δυο τραγούδια χρησιμοποιεί διφωνίες. Πρόκειται για μια τεχνική που χρησιμοποιείται ευρύτατα στις ‘παρέες’, στη Σητεία. Επίσης, υιοθετεί και εντάσσει αβίαστα ορισμένες τεχνικές του κλασσικού βιολιού, αποτέλεσμα της ενασχόλησης του και με το κλασσικό ρεπερτόριο, τα τελευταία χρόνια. Ο Μανώλης Φραγκούλης επιμένει και παραμένει στη ζυγιά βιολί – κιθάρα που έχει επικρατήσει από τη δεκαετία του 1960 στη Σητεία. Αυτή τη ζυγιά άκουγε τότε, όταν ξεκίνησε η ενασχόληση του με το βιολί ως μέρος μιας πολύπλοκης βιωματικής εμπειρίας. Στον δίσκο αυτόν ο Μανώλης Φραγκούλης συνεργάζεται με το ηχηρό όνομα του κιθαρίστα και Καθηγητή κιθάρας, Δημήτρη Καρβέλη, που συμπληρώνει επάξια τη ζυγιά βιολί – κιθάρα. Οι αυτοσχεδιασμοί του Δημήτρη Καρβέλη στην κιθάρα έρχονται να συμπληρώσουν το τοπικό χρώμα της Σητείας. Αν και δεν είναι Στειακός, ο Δημήτρης Καρβέλης αποδίδει με εξαίρετο τρόπο το στειακό ‘χρώμα’ των σκοπών. Πρόκειται για μια θαυμάσια δισκογραφική δουλειά. Του εύχομαι από καρδιάς να είναι καλοτάξιδη και πάντα να ομορφαίνει τη ζωή μας με τόσο όμορφους σκοπούς και μαντινιάδες… Οκτώβριος 2016 Ειρήνη Θεοδοσοπούλου Μουσικολόγος Διδάκτωρ Παν. Αθηνών